Over Gedachten Uitpluizen
Gedachten Uitpluizen is een cognitief gedragstherapeutische methode om mensen met wanen of hallucinaties beter te leren met de psychotische verschijnselen om te gaan, zodat zij hier minder onder gebukt gaan en beter kunnen deelnemen aan de samenleving.
De toolkit Gedachten Uitpluizen bestaat uit een handboek theorie en een vaardigheden oefenboek en een DVD met instructie filmpjes voor de cognitief gedragstherapeut en de (verpleegkundig) gedragstherapeutisch medewerker.
Het Handboek Theorie behandelt de opbouw en de onderdelen van de methode. Het omvat de relevante literatuursamenvattingen over auditieve hallucinaties en wanen. Bij de auditieve hallucinaties komen de epidemiologie en de fenomenologie van het horen van stemmen aan de orde en de mechanismen die aan hallucinaties ten grondslag liggen. Bij wanen komt eveneeens de epidemiologie aan de orde en het contin�um van wanen onder de bevolking. Bij de cognitieve psychologie van waanovertuigingen komen redeneerstijlen, attributiestijlen, 'theory of mind', de self-serving bias en de rol van emotie, eigenwaarde en persoonlijkheidsschema's aan de orde. Speciale aandacht is er voor bevelshallucinaties. Psychose gaat vaak samen met andere stoonissen. Het laatste hoofdstuk besteedt aandacht aan co-morbiditeiten zoals posttraumatische stress stoornis, depressie, piekeren, paniekaanvallen, dwangmatigheid, sociale fobie, verslaving en su�cidaliteit.
Het Vaardigheden Oefenboek benadert de therapeutvaardigheden als een vaardigheidstraining. Aan de hand van leerpunten, videovoorbeelden op de DVD of uitgeschreven voorbeelden in het oefenboek en rollenspel instructies kunnen alle therapeutvaardigheden geoefend worden. Het gaat om basale algemene vaardigheden zoals het voorlichten over de werkwijze en motiveren van de cli�nt, het invullen van sessie formulieren, het opstellen van een agenda en het leren gebruiken van de begrippen gebeurtenis, gedachte, gevoel en gedrag. Vaardigheden in de assessmentfase zijn het opstellen van een g-schema, het inventariseren van het probleem, de neerwaartse pijltechniek en het opstellen van een probleemformulering. In de eigenlijke behandelfase kunnen vele technieken afwisselend ingezet worden. Het gaat hier om Socratisch interviewen, kansberekeningen maken, de taartpunttechniek, meerdimensionaal interviewen, kostenbaten analyse, gedragsexperimenten, activiteiten vaststellen, toegepaste aandachtsmanipulatie, angstreductietechnieken, exposure oefeningen, self-esteem oefeningen, rollenspel gebruiken en uitpluisformulieren gebruiken. Tot slot is er een protocol voor het hanteren van contraconditioneren bij stemmen die almaar nare herinneringen oproepen en een negatief zelfbeeld activeren.
Voor de patient is er een werkboek dat gedownload kan worden, net als formulieren, een behandeldossier en testen. Ook zijn er protocollen voor de behandeling met co-morbide angststoornissen, posttraumatische stress stoornis of depressie.
De stichting Cognitie en Psychose beheert de materialen en verzorgt trainingen.
Voorbeeldscenes uit de instructie DVD:
Introductie gesprek
De vier G's
Taartpunttechniek
