Gedachten uitpluizen Nieuwsblog

Psychose als uitkomst van blijvende subklinische symptomen Schiz Bull doi: 10.1093/schzbul/sbp022

Mon, 12 Apr 2010 08:04:33 +0200

Deze studie onderzoekt de hypothese dat subklinische symptomen onder de bevolking over het algemeen van boorbijgaande aard zijn, maar in een aantal gevallen persisterend zijn en dat die groep juist weer veel risico loopt op een transitie naar psychose.
Een prospectief cohort van 845 adolescenten van 14 tot 17 jaar zijn in München gedurende 8.4 jaar gevolgd. De expressie van psychose is in het totaal vier maal onderzocht. T0, T1 en T2 lagen in een periode van 3.5 jaar. T4 was na 8.4 jaar. Subklinische psychose was o, 1, 2 of 3 maal aanwezig gedurende T0-T2. Hoe meer aanwezigheid van subklinische psychose in de periode T0-T2 hoe groter de kans op een psychose ten tijde van T3. Er was sprake van een dosis response relatie. De kans op een psychose bij 1 subklinisch moment was de Odds Ratio (OR)=1.5; bij 2 momenten was de OR=5; bij 3 momenten was de OR=9.9.

Van alle klinische psychosen was meer dan een derde (38.3%) voorafgegaan door subklinische psychotische ervaringen en minstens eenvijfde (19.6%) voorafgegaan door 2 momenten.

De conclusie luidt dat een groot deel van de mensen met een psychotische stoornis de zeldzame ernstige uitkomst is van een normaal ontwikkeling fenotype dat gekarakteriseerd wordt door persisterende detecteerbare subklinische psychotische ervaringen. Dit ondersteunt het psychose proneness-persistence-impairment model.

Eerste episode patiënten die uit zorg vallen

Thu, 18 Mar 2010 21:58:55 +0100

In Australië is gedurende twee jaar gekeken naar welke factoren uitval uit de zorg voorspellen. 786 eerste episode patiënten zijn van januari 1998 tot december 2000. Niet van alle patiënten zijn gegevens beschikbaar. Na 18 maanden waren 154 patiënten uitgevallen (23.3%). Voorspellers waren een forensische geschiedenis (Hazard Ratio (HR)= 1.69); alleen wonen zonder familie na ontslag (HR=1.75); voortgaand middelen misbruik tijdens de behandeling (HR=2.3). Een beschermende factor was minder ziek zijn aan het begin van de studie (HR=0.59).
De auteurs benadrukken dat het involveren van familieleden en het terugdringen van middelen misbruik belangrijke zaken zijn aan het begin van de behandeling om uitval uit de zorg tegen te gaan.

Conus et al. Schizophrenia Research 2010, in press

KLAUS CONRAD 1905-1961 Waanstemming, psychose en beginnende schizofrenie

Sun, 21 Feb 2010 00:00:00 +0100

Klaus Conrad is een “great German psychiatrist’. Hij was directeur van een neurologische militair ziekenhuis en hij heeft gerapporteerd over een grote steekproef soldaten (n=107) die een beginnende schizofrenie doormaakten (1958).
Conrad beschrijft de eerste fase als verwachtingsfase “Trema” (plankenkoorts) omdat de patiënt het gevoel heeft dat er iets belangrijks staat te gebeuren. De aandacht wordt getrokken door irrelevante stimuli, gedachten en associatieve verbindingen die verontrustend en onvoorspelbaar zijn. Alles dat in de periferie van de aandacht ligt, wat erachter is, of geen deel van de huidige thematische focus, wordt ervaren als een bron van potentieel gevaar. Dat betekent dat wat nog niet opgemerkt is een een waarnemings-Gestalt de “opmerkelijkheid aanneemt nog voordat de patiënt zich er op oriënteert, nog voordat het in het centrum van de aandacht komt te staan”. Dit neemt het gehele waarnemingsveld over. De persoon schrijft de verandering niet toe aan de eigen interne staat, maar aan een proces in de wereld.
De waan treedt op als een “Aha-erlebnis” en de perplexheid lost op in verklaring die ook vaak waanrust geeft. De waan is een tweede betekenis reorganisatie van de ervaringen van de patiënt (niet zijn zelf) die het mogelijk maakt om de vreemde ervaringen in verband te brengen met een reden of betekenis. In dit aha-moment is er maar één betekenis en kan de patiënt niet meer wisselen tussen verschillende perspectieven. Bij deze apofanie blijft niet in het waarnemingsveld onaangedaan. Alles komt in het teken te staan van een allesoverheersende verdachte opmerkelijkheid. In deze fase bestaat toeval niet meer en is alles met elkaar door oorzaken verbonden en gaat de waan van extern naar de innerlijke ruimte met waanachtige lichamelijke ervaringen. De patiënt is onkritisch receptief en gevoelig en niet in staat zich los te maken van de directe ervaring. Er is sprake van gedachte-inbrenging, gedachte-uitzending en hallucinaties.
In de derde betekenis reorganisatie is er sprake van anastrofie. De patiënt is het middelpunt geworden van alles. Terwijl hij passief is, is alles in de buitenwereld van betekenis voor hem. Betrekkingswanen staan op de voorgrond. Alles wat gebeurt heeft betekenis voor de patiënt zelf.
Het werk van Conrad is nog steeds actueel en vooral voor het onderscheid tussen mensen met een at risk mental state en mensen die al psychotisch zijn.

Symptoomontwikkeling in de prodromale fase

Sat, 20 Feb 2010 00:00:00 +0100

Bij 128 opgenomen patiënten met schizofrenie is onderzocht hoe hun prodromale fase verlopen is. Daarbij werd de Early Recognition Instrument for the Restrospective Assessment of the Onset of Schizophrenia (ERIRAOS) gebruikt. Omdat de duur van de periode van problemen tot aan de eerste psychose sterk uiteen loopt, is de tijd tot aan de eerste psychose is gestandaardiseerd in z-scores. Daarmee is de tijd van de eerste symptomen tot aan de eerste psychose onderling vergelijkbaar gemaakt. De resultaten laten zien dat in bijna alle gevallen niet-specifieke symptomen vooraf gaan aan mild psychotische symptomen en/of cognitieve beperkingen, de zogenaamde basissymptomen. Daarna volgt de psychotische episode. 126 patiënten rapporteerden non-specifieke symptomen en psychotische symptomen. 80.2% rapporteerde basissymptomen en74.2% rapporteerde subklinisch psychotische symptomen. Gemiddeld traden de non-specifieke symptomen 8 jaar voor de eerste psychose op; de subklinische symptomen 3.9 jaar en de basissymptomen 3.2 jaar voor de eerste episode. DE auteurs pleiten ervoor om naast subklinische symptomen ook de basissymptomen te includeren in de hoogrisico profielen. De CAARMS meet deze basissymptomen al wel en de vraag is nu of onderzoek kan aantonen dat zijn bijdragen aan de voorspelling van een transitie naar een psychose.

F. Schultze-Lutter et al. Schiz Bull 2010, 36(1), 182-191.

Medicijnen, vroegtijdige dood en neurodegeneratie: De behoefte aan meer gerichte en lagere doses antipsychotica Weinman & Aderhold: Psychosis, 2010, 2(1), 50-69.

Sat, 30 Jan 2010 21:04:16 +0100

Weinman en Aderhold hebben een review van de wetenschappelijke literatuur gedaan naar de nadelige en voordelige effecten van het gebruik van antipsychotische medicatie. Zij vinden dat het gebruik van antipsychotica samenhangt met dood door hart- en vaatziekten, infecties, endocriene en andere stoornissen. Zij vonden enige evidentie voor neurodegeneratie vooral van de typische antipsychotica. De neurodegeneratie is minder uitgesproken bij de nieuwe atypische antipsychotica. Er is geen evidentie voor herstel (neurogenese) bij het gebruik van atypische antipsychotica. Een waarschijnlijker interpretatie is minder neurotoxiteit van de nieuwe antipsychotica.
De hogere terugval na het stoppen van medicatie is mogelijk een gevolg van hoge doseringen antipsychotische medicatie.
Somatische monitoring en het switchen van medicatie is waarschijnlijk niet in staat de lange termijn nadelige gevolgen van het gebruik te verminderen. Omdat er evidentie is dat dat veranderingen in het brein en vervroegde dood dosisafhankelijk zijn, is het voorschrijven van zo laag mogelijke doses essentieel.
De positieve effecten van antipsychotische medicijnen moeten nu afgewogen worden tegen de risico’s van gewichttoename, metabolische en cardiovasculaire stoornissen, EN OOK tegen het risico van neurodegeneratie en verminderde levensverwachting.
De noodzaak voor niet-medische psychosociale interventies wordt verder benadrukt door de bevindingen dat 40 tot 50% in een studie en tot 75% van de mensen met schizofrenie hun medicatie stoppen vanwege ernstige bijwerkingen.