Nieuwsbrief
16
3 februari 2006
Redactioneel
Nog geen abonnement op deze nieuwsbrief? Meld je aan bij www.gedachtenuitpluizen.nl
Registreren is gratis. Als u de nieuwsbrief als documentfile ontvangt kunt u de links volgen door de Ctrl toets ingedrukt te houden en de
link aan te klikken.
Stuur deze nieuwsbrief door naar
mogelijk geïnteresseerde anderen (Forward)
Bedankt.
Vacature
De afdeling
psychiatrie van het UMCG gaat sterk uitbreiden. Ook op het
psychosencluster is daardoor vacatureruimte ontstaan. Vooreerst is dit 18 uur
maar op hele korte termijn wordt dat waarschijnlijk
proportioneel meer. We gaan ook nog een dagbehandeling opzetten waarvoor weer
extra formatie ingezet moet worden. Wie belangstelling heeft, GZ psycholoog is
(of wordt) en met toewijding met psychotische patiënten wil werken of werkt:
solliciteer of informeer. Op de site: www.psychiatrie.umcg.nl
Of bel met Maurits Vester, 050-3619138
Cursus en workshop agenda
Van april tot en met
juni 2006 is er een cursus ‘Gedachten Uitpluizen – cognitieve
gedragstherapie bij stemmen en achterdocht’ onder licentie van het
Kenniscentrum Schizofrenie Nederland. De cursus wordt gegeven in Den Haag. Nadere
details volgen. U kunt uw belangstelling alvast tonen door te mailen naar info@gedachtenuitpluizen.nl
Op 17 maart
organiseert de sectie Schizofrenie en Psychose van de Vereniging voor
Gedragstherapie en Cognitieve Therapie een workshop van
Op 9 juni
organiseert dezelfde sectie een beginnerworkshop cognitieve gedragstherapie bij
psychose door
Beide workshops worden gegeven in het verenigingsgebouw van
de VGCt, Maliebaan 50b te Utrecht. Intekenen voor een of voor beide workshops kan
op de website van de VGCt op http://www.vgct.nl/site307/index.jsp?USMID=159&MID=906
Op de
vrijdagen 10 en 24 maart en 7 en 21
april 2006 organiseert het Instituut voor Rationele Therapie te Nijmegen
organiseert een sterk op de praktijk toegesneden cursus voor therapeuten die
werken met cliënten die in hun dagelijkse leven in sterke mate gehinderd worden
door hallucinaties en wanen. Hoewel in deze cursus de veel voorkomende
auditieve hallucinaties, het horen van stemmen, centraal staan, zal ook
aandacht besteed worden aan andere vormen van
hallucinaties, zoals visuele, en aan wanen, in combinatie met hallucinaties.
Zowel individuele als groepsbehandeling komen aan bod.
De docent is Ben Steultjens. De cursus wordt gegeven in de Goffertboerderij,
Goffertweg 17, 6532 AA Nijmegen van 9:30 uur tot 16:30 uur. De kosten bedragen
€ 650,00 inclusief lunch. VGCt-erkenning (25 uur nascholingscursus) wordt
aangevraagd. Het secretariaat is telefonisch bereikbaar op dinsdag, woensdag en
donderdag van 10.00 tot 13.00 uur.
Acceptance en Commitment Therapy bij de acute
behandeling van opgenomen patiënten (Gaudiano and Herbert, 2005)
Acceptance and Commitment
Therapy (ACT; niet te verwarren met Assertive Community Treatment) doet heel
wat stof opwaaien onder cognitief gedragstherapeuten. De grondlegger van de
behandeling Steven Hayes, maakt de discussie nog wat scherper door de
cognitieve gedragstherapie
helemaal te verwerpen. In zijn ogen gaat het
niet om dat je symptomen weg timmert, maar dat je de patiënt leert niet langer
te vechten tegen zijn symptomen, maar ze te accepteren voor wat ze zijn, maar
vervolgens ook om je leven er niet aan op te dragen en je te committeren aan
doelen en gedragingen die je leven betekenisvol en hoopvol en gelukkig maken. Deze
publicatie (in press) bouwt voort op de publicatie uit 2002 van Bach en Hayes.
Acceptatie van symptomen is niet de
nederlaag accepteren, maar begrijpen dat negatieve gedachten of stemmen de
producten zijn van het mentale functioneren en niet van het zelf. De patiënt
wordt aangemoedigd om strategieën die uit zijn op het controleren van gedachten
en symptomen achterwege te laten en de interne gebeurtenissen zoals stemmen te
ervaren zonder er een oordeel aan te geven of ze niet te beoordelen op waar of
onwaar. Het is dus een decentering techniek waarbij gedachten en zelf
onderscheiden zijn. Een groep van 40 patiënten werd gerandomiseerd. De
behandeling is geëvalueerd aan de hand van symptomen op de BPRS en CGI,
verbetering op de CGI, self-ratings van symptomen en geloofwaardigheid en
distress, SDS rating van beperkingen door de ziekte en heropnames in het ziekenhuis.
De behandeling bestond uit slecht
vier sessies. In elke sessie van een uur kwamen steeds aan de orde:
v
Korte
educatie over symptomen
v
Presentatie
van het ACT model als rationale voor de behandeling
v
Verschillende
mindfulness en acceptatie oefeningen om de vermijding en strijd met interne
gebeurtenissen te verminderen
v
Review
van de sessie met suggesties voor huiswerk
De vier ACT thema’s zijn:
v Bereidheid (willingness) als een
alternatief voor controle en strijd
v Workability als een coping strategie
v acceptatie van oncontroleerbare
ervaringen
v gedachten zijn mentale producten en
niet een product van het zelf
De resultaten van deze korte
interventie tonen een afname van de ‘distress’ bij hallucinaties, terwijl
frequentie en geloofwaardigheid, BPRS totaal, BPRS positieve symptomen en
CGI-symptomen gelijk blijven.
De ACT groep vertoont een tendens
naar minder heropnames (28% versus 45% in de controlegroep). De sociale
subschaal van de SDS verbeterde, terwijl werk en gezinsschalen gelijk bleven.
De affectschaal van de BPRS verbeterde eveneens.
Verbetering op symptomen is
significant als deze uitgedrukt wordt in verbeteraars (-2 SD op de BPRS totaal)
versus niet-verbeteraars. De NNT is 3 (CI95 = 1.4 tot 7.0).
Een exploratieve regressie-analyse
toonde dat de
geloofwaardigheid van hallucinaties een onafhankelijke predictor was bij de
verandering in distress. Ook na het controleren voor veranderingen in de
frequentie van hallucinaties bleef dit verband marginaal significant.
De algemene conclusie is dat de effect-size
van ACT middelmatig is (d.=0.6). Het verschil in opnames na 4 maanden (28% ACT;
45% TAU) zijn niet significant, maar vergelijkbaar met de bevindingen van Bach
en Hayes (2002) met 20% versus 40%. Ook het cognitieve model wordt ondersteun.
De geloofwaardigheid is belangrijker dan de frequentie van hallucineren als het
om distress gaat.
Decentering
van stemmen kan ook bereikt worden met contra-conditioneren als techniek. In
Nederland zijn we bezig met een pilot van deze techniek. Wie geïnteresseerd is
om hieraan mee te doen als cognitieve gedragstherapeut, kan contact opnemen met
Mark van der Gaag op mark@van-der-gaag.nl
Referenties:
Gaudiano, B.A., Herbert, J.D., 2005. Acute treatment of
inpatients with psychotic symptoms using Acceptance and Commitment Therapy:
Pilot results. Behav Res Ther.in press.