Nieuwsbrief 25

6 augustus 2006

Meer cognitieve deficieten

De vakantie is weer voorbij. Vanaf nu zal weer twee maal per maand een nieuwsbrief verschijnen. Dit nummer gaat over cognitieve stoornissen of deficieten. Dat zijn tekortkomingen in het informatieverwerkende apparaat (de hardware) waardoor cognitieve processen mislopen. De volgende nieuwsbrief gaat over cognitieve biases. Dat zijn tendensen in cognitieve processen die gebaseerd zijn op voortgaan leren (de software) waardoor informatie eenzijdig verwerkt wordt.

Gehoorstoornis en psychose

Al eerder was aangetoond dat doofheid gepaard gaat met een grotere kans op een psychose. In Griekenland is een groot geboortecohort van 11048 Grieken onderzocht bij hun geboorte en op een negentiende jaar. De gebruikte lijst was de CAPE die psychotische symptomen onder de bevolking kan meten. Van de 28 kinderen met gehoorstoornissen vanaf de geboorte rapporteerde 17.9% positieve psychoseachtige ervaringen op hun negentiende. Van de 1383 kinderen zonder gehoorsproblemen rapporteerde 9.2% van dergelijke symptomen¹.

Een andere studie toont dat patiënten met schizofrenie aanzienlijk slechter in de toon van de stem kunnen onderscheiden of de ander meent wat hij zegt of dat hij sarcastisch is. De onderzoekers zien dit als een ‘real-life’ maat van het vermogen tot ‘Theory of Mind’ ².

Besluitvaardigheid en schizofrenie bij jonge mensen

Adolescenten nemen veelal risico en impulsieve besluiten. Jonge schizofrenie patiënten lijken hieraan helemaal overgeleverd als we het grote drugsmisbruik beschouwen. Bij 15 jonge patiënten (12 tot 21 jaar) en bij 25 gematchte gezonde controle proefpersonen is de Iowa Gambling Task afgenomen³. De schizofreniepatiënten vertoonden een gedrag dat vooral gestuurd leek door geldelijk gewin en ongevoelig was voor geldelijk verlies. Dit is een gedrag dat overeenkomt met drugsverslaafden en kan mogelijk de hoge mate van co-morbiditeit tussen verslaving en schizofrenie verklaren.

Emotieherkenning in het gezicht

Patiënten met schizofrenie maken meer fouten bij het beoordelen van emotie in de mimiek. Dit geldt vooral voor angst en boosheid en veel minder voor verbazing en blijdschap⁴. Een verklaring is dat de patiënten een stoornis hebben bij de herkenning van negatieve emoties. Een andere verklaring is dat de negatieve emoties in de mimiek moeilijker te herkennen zijn; ook voor gezonde normalen. Vergelijking van verschillende groepen leert inderdaad met ook ‘beschadigde foto’s’ die de herkenning bemoeilijkte, laat duidelijk zien dat het om een algemeen beoordelingsprobleem gaat, dat niet specifiek is voor negatieve emoties⁵. De beperkingen bij het beoordelen van het gemoed van iemand anders door de mimiek is geassocieerd aan algemene cognitieve stoornissen, maar ook aan het sociaal functioneren. De stoornis neemt niet toe met meerdere episoden en met behulp van regressieanalyse blijkt dat de affectherkenning medieert tussen de cognitieve beperkingen enerzijds en de beperkingen in het sociaal functioneren anderzijds⁶.

Congres agenda

Het tweede nationale schizofrenie congres van het kenniscentrum Schizofrenie Nederland is gepland op donderdag 23 november 2006 te Zwolle. Klik hier of op de afbeelding hierboven voor meer informatie (CTRL + klik vanuit een Wordbestand).

Interessant boek

Daniel Freeman, Jason Freeman en Phillippa Garety hebben een zelfhulpboek geschreven om met achterdochtige gedachten om te gaan. Iets meer informatie kun je vinden op http://www.iop.kcl.ac.uk/apps/paranoidthoughts/default.html (Ctrl toets indrukken en op link klikken als dit leest als Word document). Je kunt het ook al bestellen bij http://www.amazon.co.uk/exec/obidos/ASIN/1845292197/qid%3D1142268807/202-7051165-2891814 Ze geven korting!

Nieuw op de website

De vragenlijst BCIS is ontdaan van wat storende typefouten. Als je die lijst gebruikt, download dan nu de nieuwe versie.

Redactioneel

Nog geen abonnement op deze nieuwsbrief? Meld je aan bij www.gedachtenuitpluizen.nl Het registreren is kosteloos. Als u de nieuwsbrief als documentfile ontvangt kunt u de links volgen door de Ctrl toets ingedrukt te houden en de link aan te klikken. Stuur deze nieuwsbrief (Forward) door naar mogelijk geïnteresseerde anderen.

Referenties:

1. Stefanis N, Thewissen V, Bakoula C, van Os J, Myin-Germeys I. Hearing impairment and psychosis: a replication in a cohort of young adults. Schizophr Res Jul 2006;85(1-3):266-272.

2. Leitman DI, Ziwich R, Pasternak R, Javitt DC. Theory of Mind (ToM) and counterfactuality deficits in schizophrenia: misperception or misinterpretation? Psychol Med Aug 2006;36(8):1075-1083.

3. Kester HM, Sevy S, Yechiam E, Burdick KE, Cervellione KL, Kumra S. Decision-making impairments in adolescents with early-onset schizophrenia. Schizophr Res Jul 2006;85(1-3):113-123.

4. van der Gaag M, Haenen MA. Schizophrenia and the impaired evaluation of facial affect. In: Drenth PDJ, Sergeant JA, Takens RJ, eds. European Perspectives in Psychology. Vol 2. Chicester: Wiley and sons; 1990:81-89.

5. Johnston PJ, Devir H, Karayanidis F. Facial emotion processing in schizophrenia: No evidence for a deficit specific to negative emotions in a differential deficit design. Psychiatry Res Jun 30 2006;143(1):51-61.

6. Addington J, Saeedi H, Addington D. Facial affect recognition: a mediator between cognitive and social functioning in psychosis? Schizophr Res Jul 2006;85(1-3):142-150.