Nieuwsbrief 27

2 september 2006

Schizofrenie op leven en dood

Inzicht en levensgeluk

In een studie met 131 patiënten met de diagnoses schizofrenie of schizo-affectieve stoornis is de relatie tussen inzicht en de kwaliteit van leven onderzocht¹. In tegenstelling tot de verwachting, bleek inzicht gerelateerd aan verminderd emotioneel welbevinden, een lagere arbeidsstatus en minder economische tevredenheid. Patiënten knappen dus niet echt op van het besef ziek te zijn en de consequenties ervan te overzien. Ook anderen vonden dat bij eerste episode patiënten het ziekte-inzicht met zes maanden een goede voorspeller te zijn van depressie en suïcidepogingen bij vier jaar ². Deze resultaten pleiten ervoor om bij psycho-educatie niet de nadruk te leggen op de levenslange kwetsbaarheid, de altijd noodzakelijke medicatie en de sombere statistieken over kansen op een remissie, een partner, een baan en een mooi huis. Psycho-educatie moet zich kenmerken door het benadrukken van de kwetsbaarheid enerzijds, maar ook de hoop op een bevredigend bestaan benoemen en de kracht van de patiënt aanboren om de ziekte het hoofd te bieden.

Suïcidaliteit

In een cross-sectionele studie met 290 schizofrenie patiënten in de Londense PRP studie is onderzocht waar suïcidale gedachten mee samenhangen ³. Van de patiënten rapport 41% suïcidale gedachten te hebben. Deze hangen samen met depressie, angst en alcoholgebruik. Ook negatieve opvattingen over zichzelf, andere mensen en de ziekte hangen ermee samen. De frequentie van auditieve hallucinaties of de mate van preoccupatie met wanen is NIET geassocieerd aan suïcidaliteit. De mate van lijden onder wanen en hallucinaties was wel geassocieerd met gedachten aan zelfdoding. Uit de studie komt het beeld naar voren dat suïcidaliteit bij schizofrenie geen irrationeel proces is en voortkomt uit de psychotische belevingen. Het is veeleer dat affectieve stoornissen en emotioneel lijden als gevolg van stemmen en wanen de drijvende kracht zijn achter de suïcidaliteit.

Mortaliteit

Een grote groep patiënten is gedurende 10 jaar gevolgd in de Verenigde Staten met betrekking tot overlijden⁴. Het betrof 235 patiënten met schizofrenie of een schizo-affectieve stoornis, 143 patiënten met een bipolaire stoornis, 89 met een depressie en 100 mensen met een andere psychose. De groepen verschilden niet statistisch significant in het aantal sterfgevallen bij 5 jaar en bij 10 jaar. De sterfte na tien jaar was 2.2% bij bipolaire stoornissen; 5.5% bij schizofrenie en schizo-affectieve stoornissen; 5,7% bij de andere psychosen en 9.8% bij depressie. In iets meer dan de helft van de gevallen betreft het een onnatuurlijke dood. De meeste suïcides komen voor in de eerste vijf jaar. Het mortaliteitscijfer voor schizofrenie is in deze studie lager dan de 10-13% in de handboeken. Ook vorig jaar werd met behulp van een meta-analyse al gevonden dat ongeveer 5% van de schizofrenie patiënten zich suïcideert ⁵. Het lijkt erop dat het maatschappelijke beloop voor schizofrenie dus gunstiger is geworden dan vroeger. Het zorgvangnet is mogelijk beter, of er is minder uitstoting, minder isolement, eenvoudiger toegankelijke zorg. Wie zal het \zeggen?

Congres en cursus agenda

Het tweede nationale schizofrenie congres van het kenniscentrum Schizofrenie Nederland is gepland op donderdag 23 november 2006 te Zwolle. Klik hier of op de afbeelding hierboven voor meer informatie (CTRL + klik vanuit een Wordbestand).

Er start weer een cursus Gedachten Uitpluizen in het najaar.

De data zijn 3 en 17 november, 1 en 15 december 2006, 19 januari en 2 februari 2007. De cursus vindt plaats in Den Haag en de kosten zijn € 1100,00. Inschrijving (tot 7 okober 2006) door naar www.kenniscentrumschizofrenie.nl te gaan en daarna naar <scholing>.

Redactioneel

Nog geen abonnement op deze nieuwsbrief? Meld je aan bij www.gedachtenuitpluizen.nl Het registreren is kosteloos. Als u de nieuwsbrief als documentfile ontvangt kunt u de links volgen door de Ctrl toets ingedrukt te houden en de link aan te klikken. Stuur deze nieuwsbrief (Forward) door naar mogelijk geïnteresseerde anderen.

Referenties:

1. Hasson-Ohayon I, Kravetz S, Roe D, David AS, Weiser M. Insight into psychosis and quality of life. Compr Psychiatry Jul-Aug 2006;47(4):265-269.

2. Crumlish N, Whitty P, Kamali M, et al. Early insight predicts depression and attempted suicide after 4 years in first-episode schizophrenia and schizophreniform disorder. Acta Psychiatr Scand Dec 2005;112(6):449-455.

3. Fialko L, Freeman D, Bebbington PE, Kuipers E, Garety PA, Dunn G, Fowler D. Understanding suicidal ideation in psychosis: findings from the Psychological Prevention of Relapse in Psychosis (PRP) trial. Acta Psychiatr Scand Sep 2006;114(3):177-186.

4. Craig TJ, Ye Q, Bromet EJ. Mortality among first-admission patients with psychosis. Compr Psychiatry Jul-Aug 2006;47(4):246-251.

5. Palmer BA, Pankratz VS, Bostwick JM. The lifetime risk of suicide in schizophrenia: a reexamination. Arch Gen Psychiatry Mar 2005;62(3):247-253.