
Nieuwsbrief
33
17 december 2006

Dit is al weer de 33ste nieuwsbrief van Gedachten
Uitpluizen. Het is de kersteditie van 2006 en handelt inhoudelijk over sociale
waarneming. Daarnaast is er natuurlijk de vaste rubriek agenda en dit keer ook
mededelingen over de website updates.
RSS Feed
De website heeft nu een RSS feed.
Als u de laatste Internet Explorer 7 gebruikt dan kunt u zich abonneren op deze
feed. U krijgt dan bericht welke onderdelen van de
website gewijzigd zijn, zodat u altijd up to date bent. U kunt zich abonneren op deze feed op de home page van www.gedachtenuitpluizen.nl
Sociale waarneming
Mensen met de kwetsbaarheid voor
psychosen hebben problemen in de sociale omgang. Komt dat omdat zij algemene
problemen hebben met concentreren, nadenken of onthouden of gaat het om een
specifiek probleem?
In Canada hebben Jean
Addington en anderen 50 eerste episode schizofrenie patiënten, 53 chronisch
schizofrenie patiënten met meerdere episoden een 55 normale controle
proefpersonen gedurende 12 maanden gevolgd1. Er zijn metingen gedaan naar
sociale waarneming, sociale kennis, cognitief functioneren en sociaal functioneren. In alle
drie de groepen waren significante associaties tussen sociale cognities en
sociaal functioneren. Beperkingen in de sociale cognitie veranderde niet over
de tijd bij alle drie de groepen. Bij de schizofrenie groepen wordt het verband
tussen cognitief functioneren en sociaal functioneren zwakker als statistisch gecontroleerd
werd voor sociale cognitie. Dit betekent dat sociale cognitie een
onafhankelijke en mediërende rol speelt tussen cognitief functioneren en
sociaal functioneren. Met name de herkenning van
emotie in de mimiek lijkt hierbij een rol te spelen2.
De specificiteit van de beperkingen bij Theory of Mind is
verder onderzocht door Bonshstein en anderen3. Dit soort problemen doen zich voor
bij het vormen van een beeld van wat een ander mens kan weten. Autistische
mensen kunnen er niet van. Mensen met schizofrenie presteren beteren, maar
slechter dan normale proefpersonen. In het onder zoek werd ToM vergeleken met
ToB: een maat voor biologische kennis.
De test meet algemene kennis zoals die aanwezig is bij normaal
ontwikkelende kleuters en algemene biologische begrippen zoals die door 6 tot
12 jarigen verworven worden over leven en dood, mensen als een van de vele diersoorten,
etc. De beperkingen bij ToM zijn het grootste bij schizofrenie patiënten en
zijn onafhankelijk van intelligentie en het geheugen.
Omdat vooral de beoordeling van angst moeizaam verloopt,
wordt wel gesproken van een deficit specifiek voor negatieve emoties. Is dit
zo? Johnston en anderen veronderstellen dat de emoties angst en boosheid wel
eens moeilijker van elkaar te scheiden en te herkennen zijn dan bijvoorbeeld
blijheid en verbazing4. Zij vergelijken de prestatie van
schizofrenie patiënten met die van normale proefpersonen. Als de foto’s ‘gedegradeerd’
worden door
pixels weg te laten blijkt dat ook
de normale proefpersonen vergelijkbaar gaan presteren als de schizofrenie
patiënten. Het is dus zo dat patiënten moeite hebben met emoties die in de
mimiek tot expressie worden gebracht. Moeilijke emoties zijn voor normalen
moeilijk en dan extra moeilijk voor patiënten. Deze bevinding is eerder zo
beschreven door van der Gaag en anderen in de conference proceedings van een
Europees congres5.
Agenda
Ben
Steultjens verzorgt weer een bijscholingscursus: Psychologische behandeling van auditieve hallucinaties. Het Instituut voor Rationele
Therapie te Nijmegen organiseert een sterk op de praktijk toegesneden cursus
voor therapeuten die werken met cliënten die in hun dagelijkse leven in sterke
mate gehinderd worden door hallucinaties en wanen. Hoewel in deze cursus de
veel voorkomende auditieve hallucinaties, het horen van stemmen, centraal
staan, zal ook aandacht besteed worden aan andere
vormen van hallucinaties, zoals visuele, en aan wanen, in combinatie met
hallucinaties. Zowel individuele als groepsbehandeling komen aan bod.
|
Docent |
drs. Ben Steultjens |
|
Data |
4 Vrijdagen van 9.30 tot 16.30: 13 en 27 april, 18 mei en
1 juni 2007 |
|
Locatie |
De Goffertboerderij, Goffertweg 17 6532 AA Nijmegen |
|
Kosten |
€ 650,00 inclusief lunch |
|
Erkenning |
VGCt-erkenning (25 uur nascholingscursus) wordt
aangevraagd |
|
Inlichtingen |
Instituut voor Rationele Therapie, Fransestraat 83 6524 HX
Nijmegen. Telefoon: (024) 323 24 36. Het secretariaat is telefonisch bereikbaar
op dinsdag, woensdag en donderdag van 10.00 tot 13.00 uur. |
Het volgende landelijke schizofrenie congres van het
kenniscentrumschizofrenie/ schizofrenie stichting Nederland vindt plaats op 22
november
Het Kenniscentrum Schizofrenie organiseert een nieuwe
zesdaagse cursus Gedachten Uitpluizen: cognitieve gedragstherapie bij stemmen en
achterdocht op 13 en 27 april, 11 en 25 mei, 8 en 22 juni
Updates
De PSYRATS om hallucinaties een
waangedachten mee te meten heeft een verbeterde lay-out en is te vinden op www.gedachtenuitpluizen.nl onder
het tabblad testen. Je moet daarvoor wel ingelogd zijn.
Toekomstige updates
worden steeds gemeld als je je opgeeft voor de RSS feed.
Redactioneel
Nog geen abonnement op deze
nieuwsbrief? Meld je aan bij www.gedachtenuitpluizen.nl
Het registreren is kosteloos. Als u de nieuwsbrief als documentfile ontvangt
kunt u de links volgen door de Ctrl toets ingedrukt te
houden en de link aan te klikken. Stuur deze nieuwsbrief (Forward) door naar
mogelijk geïnteresseerde anderen.
Referenties
1. Addington J, Saeedi H, Addington D.
Influence of social perception and social knowledge on cognitive and social
functioning in early psychosis. Br J
Psychiatry Oct 2006;189:373-378.
2. Addington
J, Saeedi H, Addington D. Facial affect recognition: a mediator between
cognitive and social functioning in psychosis? Schizophr Res Jul 2006;85(1-3):142-150.
3. Bonshtein
U, Leiser D, Levine J. Naive theory impairment in schizophrenia: is it
domain-specific? J Nerv Ment Dis Oct
2006;194(10):753-759.
4. Johnston
PJ, Devir H, Karayanidis F. Facial emotion processing in schizophrenia: No
evidence for a deficit specific to negative emotions in a differential deficit
design. Psychiatry Res Jun 30 2006;143(1):51-61.
5. van
der Gaag M, Haenen MA. Schizophrenia and the impaired evaluation of facial
affect. In: Drenth PDJ, Sergeant
JA, Takens RJ, eds. European Perspectives
in Psychology. Vol 2. Chicester: Wiley and
sons; 1990:81-89.