UHR-info

Visolie ter preventie van psychose

Visolie bevat omega-3 vetzuren. Aan deze vetzuren worden positieve eigenschappen toegeschreven voor hart- en vaatziekten, oogfuncties en het brein. Omega-3 vetzuren zijn inmiddels ook als behandeling getest voor het risicoprofiel op psychose (UHR / ARMS). Voorheen leek het goed te werken! Maar is dat nog steeds zo? De studie van Amminger e.a. (2010) was een tijd lang de enige die had getest of het gebruik van visolie het risico op psychose vermindert. In totaal deden 81 mensen met een ultrahoog […]


Denkstijlen al waarneembaar in de hoog risico fase van psychose?

Op zoek naar een verklaring voor het ontstaan van schizofrenie hebben wetenschappers zich verdiept in denkstijlen. Hieruit zijn verschillende denkstijlen naar voren gekomen die lijken samen te hangen met wanen. Overhaast conclusies trekken (jumping to conclusions), sterk vasthouden aan bestaande overtuigingen en geneigd zijn om bewijzen tegen de overtuiging naast zich neer te leggen (bias against disconfirmaroty evidence, BADE) zijn denkstijlen die een belangrijke rol lijken te spelen. Spelen deze denkstijlen ook al een rol in de verhoogd risico fase […]


Denken over denken bij mensen met UHR

Meta-cognities nemen een belangrijke plek in binnen het Nederlandse gedachtenuitpluizen protocol voor mensen die aan UHR criteria voldoen. Dat is zo, omdat negatieve meta-cognities gerelateerd zijn aan psychose. Maar spelen ze ook echt een rol bij mensen met UHR? Meta-cognitie wordt vaak vertaald als ‘denken over denken’, en speelt bij veel psychische klachten een rol. Ook bij psychose, en daarom werden ze ook verdacht als belangrijke factor bij milde psychose ervaringen en een verhoogd risico op psychose (UHR). Onderzoekers uit […]


Werkt CGT ter preventie van psychose ook tegen depressie en angst?

Voor patiënten met een verhoogd risico voor psychose (UHR) is aangetoond dat cognitieve gedragstherapie (CGT) de kans op transitie naar psychose vermindert. Maar als er alleen naar de aan- of afwezigheid van psychose wordt gekeken, gaat er eigenlijk veel informatie verloren. Iemand kan ook last hebben van klachten zonder dat aan de criteria voor een psychotische stoornis is voldaan. De onderzoekers van deze studie hebben wederom bekeken of CGT de kans op psychose kan verminderen, maar ook hebben ze breder […]


WvdT Vroegdetectie en vroeginterventie

FACT Sheet Vroegdetectie en vroeginterventie Mark van der Gaag , 30 september 2016 Doel: Voorkomen van een eerste psychotische episode bij hulpzoekende jonge mensen met een niet-psychotische as-1 stoornis, subklinische psychotische symptomen en sociaal verval. Detectie: Alle hulpzoekenden tot 35 jaar bij basis generalistische en gespecialiseerde ggz worden gescreend met de Ervaringenlijst (PQ – 16; Ising et al., 2012). De screeningslijst heeft een sensitiviteit van 87% en een specifiteit van 87% en een positief predictieve waarde van 44%. Dat wil […]


Negatieve omstandigheden in de kindertijd en striatale dopamine

Negatieve omstandigheden in de kindertijd voorspellen een verhoogde striatale dopamine functie in de vroege volwassenheid Traumatische ervaringen in de kindertijd, zoals fysiek of seksueel misbruik, vergroten het risico op psychose in de volwassenheid. Hoe dat neurologisch werkt, is onbekend. Wat we wel weten is dat een verhoging van de dopamine functie in het striatum een van de meest robuuste neurobiologische kenmerken is van psychose. Bestaat er dan misschien ook verband tussen trauma in de kindertijd en dopamine functie op latere […]


Kindertrauma’s en PTSS in de volwassenheid

Kindertrauma’s en PTSS in de volwassenheid, wat hebben die voor invloed op de prevalentie en verschijningsvorm van psychotische stoornissen? Lees hoe de onderzoekers deze vragen onder de loep namen in een stedelijke, Afro-Amerikaanse groep mensen… De onderzoekers recruteerden in gynaecologie- en eerste hulpwachtkamers van twee algemene ziekenhuizen in de VS volwassen (>18) proefpersonen voor dit onderzoek (n=328). De deelnemers kwamen dus niet voor psychische klachten naar de gezondheidszorg, maar ze kregen toch vragen over eventueel meegemaakte trauma’s (childhood trauma questionnaire, […]


Hoe seksueel misbruik tot psychose kan leiden

In de afgelopen jaren zijn er meerdere studies geweest die aantoonden dat het meemaken van een traumatische gebeurtenis in de kindertijd samenhangt met psychose. Er is echter heel weinig bekend over mogelijke mechanismen en psychologische processen die deze associatie kunnen verklaren. Benieuwd naar hoe dit in elkaar zou kunnen zitten? Een van de verklaringsmodellen veronderstelt dat het meemaken van een traumatische ervaring in de jeugd je gevoeliger maakt voor dagelijkse stress. Zo werd eerder gevonden dat personen met een verleden […]


Is de bankhanger at risk?

Heb je thuis een puber in de bank hangen? En als die gaat hallucineren, is-ie dan meteen at risk voor ernstiger psychische klachten op latere leeftijd? Dat hallucinaties trans-diagnostisch voorkomen—niet alleen bij de psychotische stoornissen—is bekend. En ze komen ook voor als betrekkelijk losstaand symptoom, bijvoorbeeld bij kinderen en jongeren (adolescenten). Er is nogal discussie of jongeren die hallucineren een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van bijvoorbeeld psychotische stoornissen. Of andere ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA). Vijf studies hebben hier […]


Stemmen horende kinderen- jongeren

We weten dat 9% van de Nederlandse 7 en 8-jarigen stemmen hoort. Dat 24% van die kinderen 5 jaar later nog steeds stemmen hoort. En dat 9% van de kinderen in de leeftijd van 7 tot 13 jaar voor het eerst stemmen gaat horen. Maar wat gebeurt er daarna? Nederlandse onderzoekers zijn goed in het verzamelen van grote cohorten die lang opgevolgd worden. Deze Nederlandse collega’s hebben in 2002/2003 een groep jonge stemmenhoorders verzameld. Een deel van deze jongeren (n=293) […]


Voorzieningen voor UHR verbeteren de uitkomsten voor patiënten met een eerste psychose

Voor mensen met een verhoogd risico (UHR, ultra high risk) bestaan gespecialiseerde voorzieningen, gericht op het voorkomen of uitstellen van een eerste psychose. In Engeland blijkt echter bij ongeveer een derde van die aanmeldingen toch al een eerste psychotische episode (FEP, first episode psychosis). Zijn FEP-patiënten die via een UHR-voorziening worden ontdekt nu beter af dan FEP-patiënten die aangemeld worden bij een reguliere GGZ-voorziening? Bij een verhoogd risico op het ontwikkelen van een psychose zijn de symptomen kwalitatief vergelijkbaar met […]


Voorkomen is beter dan genezen!

Sinds het ontstaan van criteria om vast te stellen of iemand voldoet aan een verhoogd risico voor psychose (UHR), richt onderzoek zich op de vraag of een eerste psychose voorkomen kan worden. Eerder bleek al dat een psychotische stoornis met 50% kans verminderd kan worden bij 18 maanden follow-up (van der Gaag et al., 2012). Maar blijven deze resultaten ook zo mooi na 4 jaar? Lees meer… Deze studie is een vervolg van een eerder begonnen studie, waarbij is gekeken […]


Trauma in de kindertijd voorspelt geen psychose binnen mensen met een hoog risico profiel (UHR)

Trauma in de kindertijd heeft een duidelijk verband met het later ontwikkelen van psychotische stoornissen, dat weten we inmiddels zeker. Bij mensen die reeds een verhoogd risico op psychose hebben (UHR), is de extra voorspellende waarde van trauma in de kindertijd minder duidelijk. Twee studies lieten zien dat het meemaken van seksueel misbruik voorspellend was voor transitie naar psychose bij UHR patiënten (Bechdolf et al., 2010; Thompson et al., 2014). Binnen de UHR populatie is echter minder duidelijkheid over de […]


Cannabis vergroot de kans op psychose (transitie) bij mensen met een hoog psychose-risico (UHR)

Stel, je hebt een verhoogd risico (UHR) op psychose. En je gebruikt al een leven lang cannabis maar zonder dat er sprake is van misbruik of afhankelijkheid. Voorspelt dat een verhoogd risico op een transitie naar een eerste psychose? En hoe zit dat als er sprake is van actueel misbruik of afhankelijkheid? Zou je voor de UHR groep kunnen zeggen dat hoe hoger het cannabis gebruik is, hoe groter het verband is met een verhoogd risico op het doormaken van […]


Voor psychosepreventie biedt het onderzoek naar sociale cognitie-problemen van UHR cliënten nog weinig aanknopingspunten.

Welke gebreken hebben UHR cliënten (mensen met een hoog risico voor psychose) in hun sociale cognities en welke van die gebreken hebben voorspellende waarde voor de transitie naar psychose? Gebrekkige empathie? Slechte emotieherkenning? Situaties slecht kunnen inschatten? Het begrip ‘sociale cognitie’ slaat op het vermogen van een individu tot het waarnemen, encoderen, opslaan, ophalen, verwerken en evalueren van informatie over medemensen. ‘Sociale cognitie’ omvat kortom de hele cognitieve kant van onze omgang met elkaar als mensen. In een meta-analyse hebben […]


De ernst van de denkstoornis voorspelt de transitie naar psychose bij mensen met een ultrahoog risico

Alle trouwe GU lezers kennen het begrip ultrahoog risico (UHR) op psychose: met behulp van metingen en interviews (bv de PQ16 en CAARMS) kan worden bepaald welke niet-psychotische cliënten in de GGZ in de ultrahoog risicogroep vallen om binnen enkele jaren een psychose te ontwikkelen. De auteurs van dit artikel onderzochten of een specifieke set van variabelen misschien de transitie naar psychose op kortere termijn (dan twee jaar) kan voorspellen. Preventie is gebaat bij dit type vervolgonderzoek: hoe preciezer we […]


Werkt het label ‘hoog risico op psychose’ stigmatisering in hand?

De introductie van het label Clinical of Ultra High Risk (UHR), vaak vertaald met hoog-risico profiel, heeft belangrijke voordelen. Vroege detectie maakt vroege interventie mogelijk en kan stigma voorkomen door symptomen in een vroeg stadium te behandelen en sociaal isolement, psychose en / of opname te voorkomen. Maar er zijn ook zorgen: werkt dat label stigma niet in de hand? Deze onderzoekers wilden weten in hoeverre UHR-cliënten een label-gerelateerd stigma ervaren, vergeleken met een jongeren die specialistische zorg kregen vanwege […]


Leidt pesten tot paranoia?

Hoewel de relatie tussen pesten en psychotische symptomen vaak is aangetoond in de gezonde populatie, is deze relatie veel minder duidelijk onder psychotische patiënten (zie voor een uitgebreid overzicht van Dam et al., 2012). Wel is uit eerder onderzoek naar voren gekomen dat bepaalde factoren van pesten zoals de frequentie, duur en intensiteit van het pesten van invloed zijn op de relatie met psychotische klachten. Verder weten we uit eerder onderzoek dat onder patiënten met een ultra hoog risico (UHR) […]