Ga je van piekeren hallucineren?

Gedachten Uitpluizen

Piekergedachten zijn voor de meeste mensen herkenbaar. Bij depressie komt het vaak voor, en hangt het samen met het aanhouden van de somberheid. Recent onderzoek laat zien dat ook patiënten met psychose vaak piekeren, het is gekoppeld aan achterdocht. Het onderdrukken van piekergedachten zou bovendien kunnen leiden tot meer intrusieve gedachten, die vervolgens als stemmen kunnen worden geïnterpreteerd. Hangt piekeren na een stressvolle gebeurtenis inderdaad samen met hallucinaties?

Aan deze studie deden 102 universiteitsstudenten en medewerkers mee. Personen die in een tweedelijns GGZ instelling deden niet mee, evenals personen die in het verleden te maken hadden gehad met fysiek geweld of personen die het getoonde videomateriaal al kenden.

De 102 studenten en medewerkers werden over twee groepen gerandomiseerd. Beide groepen kregen een video te zien waarop fysiek geweld getoond werd. De ene groep kreeg vervolgens een afleidende taak aangeboden, terwijl de andere groep werd aangespoord te piekeren over wat ze zojuist gezien hadden. Beide groepen kregen een korte vragenlijst om het piekeren te meten. Vervolgens kregen beide groepen een luistertaak te horen waarbij ze rapporteerden welke woorden of zinnen ze hoorden.

Hoewel de piekergroep inderdaad meer piekerde over de beelden, was er geen verschil in hoe ze woorden en zinnen rapporteerden in de luistertaak. Ook had de piekergroep niet minder of meer last van de woorden of zinnen en leek de inhoud van de woorden niet op het thema van het beeldmateriaal.

Deze studie laat zien dat piekeren niet samen lijkt te hangen met een hogere mate van hallucinaties na een stressvolle gebeurtenis. Ook draagt piekeren niet bij aan de mate van lijdensdruk of de inhoud van de stemmen. Dit is de eerste gerandomiseerde studie die heeft gekeken naar het effect van piekeren bij hallucinatoire ervaringen. Uiteraard zijn universiteitsmedewerkers en studenten niet erg representatief en was de onderzoeksgroep klein, maar de studie lijkt aan te tonen dat piekeren geen rol speelt in het ontstaan van hallucinaties. Wel zou piekeren een rol kunnen spelen in het aanhouden van psychotische ervaringen, zoals paranoia.

Hartley, S., Bucci, S., & Morrison, A. P. (2017). Rumination and psychosis: an experimental, analogue study of the role of perseverative thought processes in voice-hearing. Psychosis, 1-3.

Artikel