Door Paul de Bont
Voor volwassenen (16-35) met een Clinical High Risk (CHR) voor psychose, is er inmiddels overtuigend bewijs voor de effectiviteit van behandeling. CGT heeft de beste papieren – maar de precieze interventie lijkt minder doorslaggevend te zijn dan dat er hoe dan ook gestructureerd en methodisch psychoeducatie en behandeling wordt geboden. Er zijn echter nog weinig studies naar behandeling van vroeg-adolescente jongere cliënten (12-18). Om dit gat te vullen, ontwikkelden onderzoekers nu een gestandaardiseerd protocol met begeleidende smartphone applicatie. In een haalbaarheidsstudie onderzochten ze of deze aanpak gewaardeerd werd en of het in de reguliere zorg kan worden geïmplementeerd.
De geprotocolleerde interventie besloeg 16 modulair opgebouwde sessies rondom psychoeducatie, symptoombestrijding, redeneren, activering, stressbeheersing en ontspanningstechnieken.
De app ‘Robin Z’ biedt steun tussen sessies met psychoeducatie, symptoomregistratie en copingstrategieën. De app bevat ook een crisisplan en geeft medicatieherinneringen. Robin Z stimuleert verder positiviteit zoals zinvolle activiteiten, persoonlijke sterke punten en wekelijkse doelen.
In totaal deden 40 hulpzoekende CHR-jongeren (67% meisjes) in de leeftijd van 13-18 jaar (gemiddelde leeftijd 16) mee. Als uitkomstmaten werden deze twee interviews post treatment opnieuw afgenomen. 85% (n = 34) maakte het programma af. Deelnemers rapporteerden hoge tevredenheid met de therapie en de app. Ze zouden de app aan leeftijdsgenoten aanbevelen. Er waren enkele significante verbeteringen op CHR-basic symptoms en -positieve symptomen. Zelfs op negatieve symptomen werd verbetering aangetoond. Andere verbeteringen werden gevonden op comorbide klachten zoals depressie, functioneren, autonomie en welzijn. Belangrijk is tenslotte de lage drop out van 15%.
Omdat cliënten zelf mochten kiezen om mee te doen (geen selectie of randomisatie) kan er sprake zijn van vertekening door selectie bias of van voorbarige conclusies omdat er geen controleconditie in de studie zit. Maar het lijkt er toch sterk op dat, naast een gedegen interventieprogramma voor CHR/ARMS, ondersteuning door een goed ontwikkelde app extra motivering, zelfregie, en klinisch en functioneel effect kan geven. Deze app komt uit vertrouwde hoek als het gaat om CHR-onderzoek: de basic symptoms-groep in Zwitserland. Maar met de bestaande wildgroei aan online hulp-apps geldt dat niet automatisch voor alle apps.
De app is gratis beschikbaar in meerdere talen, onder andere Engels:
https://www.robinz.uzh.ch/en.html
Traber-Walker N, Buhlmann C, Gerstenberg M, Metzler S, Probst F, Voets E, et al. Treatment approach Robin: Clinical applicability of a standardised manual and smartphone app for adolescents at clinical high risk for psychosis. J Psychiatr Res. 2026;198:16-25.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41861442/
