Archief

Van intrusies en negatieve opvattingen rondom trauma naar stemmen horen en wanen

We weten dat er een specifieke relatie is tussen het meemaken van trauma in de kindertijd en het ontwikkelen van een psychose. Een opvallende bevinding waarover we berichtten (Hardy et al., 2016) was dat er voor het eerst gevonden werd dat de relatie tussen trauma en stemmenhoren niet gemedieerd werd door intrusieve herinneringen. Althans, het ging in dat onderzoek om mensen met een terugval in psychose, waardoor de uitkomsten vooral iets zeiden over het voortbestaan van de psychotische klachten (de […]


Hebben negatieve levenservaringen invloed op vorm en functie van stemmen horen?

“…Hij zegt dat ik me geen zorgen hoef te maken. Hij zegt dat hij voor me zal zorgen…” “…Ja, ze praat over mijn lichaam, ik kan er niet eens over praten, het is zo’n smerige taal…” Er bestaan grote verschillen onder stemmen hoorders in wat zij horen. Waarom hoort de een de goedwillende stem van God en de ander de kwaadwillende stem van moeder? Heeft dat mogelijk te maken met de aard van negatieve ervaringen in het leven? Kan stemmen […]


Vroege traumatisering, hechting en psychose

Waar we vroeger geneigd waren te denken in nature of nurture, wordt tegenwoordig vooral gekeken naar hoe deze twee elkaar beïnvloeden. Er is bijv. steeds meer bewijs dat omgevingsfactoren voor veranderingen in genetica kunnen zorgen. Niet gek dus dat er nu veel onderzoek wordt gedaan naar de invloed van vroege traumatische ervaringen bij onder andere het ontstaan van psychose . We weten steeds meer over hoe vroege traumatische ervaringen een rol spelen bij het ontstaan van o.a. angstklachten, somberheidsklachten en […]


Triggert sociale uitsluiting paranoia, en welke rol speelt emotieregulatie hierbij?

Migratie, een pestverleden, discriminatie, lage sociaal-economische status, een beperkt sociaal netwerk, gehoorbeperkingen, het behoren tot een seksuele minderheid, veelvuldig bekritiseerd worden, zijn allemaal risicofactoren voor het ontwikkelen van een psychose. Een gemene deler is de kans op sociale uitsluiting. Sociale uitsluiting is dus niet alleen een gevolg van de stoornis, maar kan er ook aan voorafgaan. Het is ook gebleken dat sociale uitsluiting de kans op achterdocht verhoogt. Maar bij wie vooral, en hoe werkt dat? Bijzondere ervaringen kunnen ontstaan […]


Een Experience Sampling Method studie naar de interactie tussen trauma, negatief affect en paranoia

Verschillende studies hebben zich de afgelopen jaren gericht op het aantonen van een relatie tussen het meemaken van traumatische gebeurtenissen en het ontstaan van psychotische ervaringen. Nu deze relatie duidelijk aangetoond is richten de laatste onderzoeken zich meer op hoe de relatie precies verklaard kan worden. Om meer te weten te komen over hoe de relatie tussen het meemaken van traumatische ervaringen en het ontwikkelen van paranoia verklaard kan worden, werden twee hypothesen getoetst in deze studie. De eerste hypothese […]


Trauma -> dissociatie -> psychose?

Zou een goede psychose-behandelaar ook dissociatie-behandelaar moet worden? De auteurs presenteren een studie naar samenhangen tussen traumaherinneringen, dissociatie en positieve symptomen van psychose. En de vraag rijst: geven wij dissociatie eigenlijk wel voldoende plek? Een goede Nieuwsbrief-kwestie! Lees verder, en bedenk tijdens het lezen af en toe dat ‘dissociatie’ als apart trefwoord niet voorkomt in het register van ons geliefde protocollenboek Gedachten Uitpluizen… Relaties van herinneringen aan jeugdtrauma’s enerzijds met hallucinaties en betrekkingsideeën anderzijds zijn al vele malen vastgesteld in […]


PTSS klachten en dwanghandelingen verklaren een deel van het verband tussen seksueel misbruik en stemmenhoren

Er is steeds meer bewijs voor een causaal verband tussen seksueel misbruik en het horen van stemmen. In klinische populaties zijn aanwijzingen gevonden dat deze relatie deels verklaard wordt door posttraumatische klachten, waaronder intrusieve herinneringen. Intrusies komen bij allerhande psychiatrische stoornissen voor. Intrusieve obsessies vertonen fenomenologische overeenkomsten met stemmen (beiden treden herhaaldelijk op) en daarnaast komt OCS relatief gezien vaker voor bij mensen met schizofrenie die stemmen horen. Ook komt OCS vaker voor bij mensen die seksueel misbruikt zijn in […]


Cognitieve herstructurering zonder exposure als behandeling voor PTSS-klachten bij psychotische stoornissen?

We weten inmiddels dat PTSS-klachten vaak voorkomen bij mensen met een psychotische stoornis. Ook weten we dat ze vaak niet worden herkend. En dat, als ze wel worden herkend, veel behandelaars voorzichtig zijn met het inzetten van behandeling. Mensen zijn bang voor toename van de psychose vanwege de stressgevoeligheid. EMDR en imaginaire exposure (IE) worden door behandelaars gezien als stressvolle en daarmee ook risicovolle behandelingen voor deze doelgroep. Hoewel we inmiddels weten dat deze beide behandelmethoden effectief zijn en veilig […]


Hebben ongewenste gebeurtenissen invloed op stemmen horen en gezondheid?

Bij sommige mensen die voor het eerst stemmen horen, kunnen ongewenste situaties aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld huwelijksproblemen, werkeloos zijn, gepest worden, liefdesverdriet, een stervensgeval, etc. Zouden zulke gebeurtenissen misschien invloed hebben op de beleving van stemmen of op de beleving van gezondheid? En zou dat anders zijn voor mensen die ook voor het eerst stemmen horen, zonder dat daarbij ongewenste omstandigheden zich voordoen? Een Noorse onderzoeksgroep verrichtte de eerste studie naar een vergelijking tussen stemmenhoorders uit de algemene populatie met […]


Trauma en ernst van psychose; een overzichtsstudie

De laatste jaren is er veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen traumatische gebeurtenissen in de kindertijd en psychose. Nu het bestaand van deze relatie duidelijk is aangetoond, focussen studies de laatste jaren meer op de aard van die relatie. Bijvoorbeeld hoe trauma in de kindertijd zich verhoudt tot specifieke kenmerken van psychose. Zo is er bijvoorbeeld enig bewijs dat seksueel misbruik vooral leidt tot hallucinaties, waarschijnlijk via een proces van dissociatie. Maar hoe zit het bijvoorbeeld met trauma in […]


De invloed van traumabehandeling op psychose symptomen

Een recente meta-analyse toonde al aan dat traumagerichte psychologische behandelingen effectief lijken te zijn in het behandelen van PTSS bij mensen met psychosen (Sin & Spain, 2017). Vooral therapieën met directe traumaverwerking (exposure) bleken effectief te zijn. Maar wat is het effect van traumagerichte psychologische behandelingen op de psychose symptomen? Een groep Australische onderzoekers zocht dit uit. Zij vonden 25 studies over traumabehandeling bij psychose. Een flink deel hiervan betrof gevalsbeschrijvingen en pilotstudies van lage kwaliteit en dus grote kans […]


Leidt schaamte tot stemmen?

In het artikel met de prikkelende titel “Is shame hallucinogenic?” moedigt Simon McCarthy-Jones ons aan om na te denken over de rol schaamte in het ontstaan van stemmen. Heb je zin in een out-of-the-box artikel over hallucinaties? En vind je het wel interessant als een wetenschapper durft te schrijven dat zijn voorstel “highly speculative is, yet may offer a fruitful new way to think about voice-hearing”? We weten steeds meer over de cognitieve mechanismen die een rol spelen in het […]


Psychologische routes van jeugdtrauma naar stemmen horen en achterdocht.

In eerdere nieuwsbrieven berichtten wij al over een studie die aantoonde dat dissociatie een aanzienlijk deel van de relatie tussen jeugdtrauma en stemmen horen verklaart (Pilton et al., 2015) en over een studie die vond dat een onveilige hechtingstijl gerelateerd was aan overmatige achterdocht, maar niet aan stemmen horen (Wickham et al., 2015). Bevestiging van deze bevindingen was nodig concludeerden wij bij dit laatste bericht, welnu die bevestiging dient zich aan. En deze bevestiging komt van de onderzoeksgroep die ook […]


Hoe leidt trauma in de jeugd tot psychose?

Er is de laatste jaren veel aandacht voor de rol van traumatische gebeurtenissen in de jeugd bij het ontwikkelen van psychotische ervaringen. Traumatische ervaringen komen veel voor onder mensen met een verhoogd risico voor psychose (UHR), mensen met psychotische stoornissen en bij mensen met schizofrenie. Minder bekend is nog welke mechanismen daar nou precies onder zitten. Meer weten over hoe trauma tot psychose leidt? Naast traumatische ervaringen weten we dat bepaalde cognitieve denkstijlen een rol spelen bij psychose. Het meemaken […]


Promotie Tamar Kraan

Vrijdag 31 maart 2017 promoveerde Tamar Kraan aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op onderzoek naar de rol van omgevingsfactoren bij mensen met een verhoogd risico op psychose. Tamar verdedigde haar proefschrift voortreffelijk en daarmee behaalde zij haar welverdiende doctorstitel. Haar proefschrift kunt u hier lezen… De zogenaamde lekenlezing kunt hier bekijken… Onderzoek naar de ontwikkelingsstadia van schizofrenie laat zien dat transitie naar psychose vaak voorafgegaan wordt door een periode waarin subklinische psychotische klachten, ook wel UHR klachten genoemd, al aanwezig waren.  […]


You can’t sit with us!

Buitensluiten, uitschelden, altijd als laatste met gym gekozen worden of fysieke aanvallen. Veel kinderen krijgen in hun jeugd te maken met pesten. Gepest worden in de jeugd hangt samen met psychotische ervaringen bij zowel de algemene populatie als bij mensen met psychose. Maar hoe komt dat dan? Pesten kan leiden tot dat iemand zich meer bewust wordt van anderen in de omgeving en gevoeliger is voor kritiek en afwijzing. Deze interpersoonlijke gevoeligheid zou een belangrijke rol kunnen spelen bij het […]


Let’s talk about sex

Onze eigen pluizer José de Jager probeert in Nederland het onderwerp seksualiteit bij psychose op de kaart te zetten. Samen met een Ierse collega dook zij in de literatuur om vast te stellen wat er de afgelopen 10 jaar onderzocht is betreffende seksualiteit en intimiteit bij mensen met psychosen. Bij deze review werden studies naar negatieve effecten van medicatie op seksualiteit en intimiteit (een belangrijk verschijnsel waar vaak te weinig aandacht voor is binnen de zorg) buiten beschouwing gelaten (zie […]


Cognitieve processen rondom trauma als verklaring voor hallucinaties

Onderzoek laat een duidelijk verband zien tussen traumatische ervaringen in de jeugd en het ontstaan van hallucinaties. Ook lijkt het meemaken van meer recente trauma’s of gebeurtenissen – life events – samen te hangen met psychotische klachten. Wat echter nog niet eerder is onderzocht, is in hoeverre cognitieve processen naar aanleiding van traumatische gebeurtenissen de psychose voorspellen. Dus hoe leiden die trauma’s nu tot psychose? Vanuit onderzoek naar posttraumatische stress stoornis (PTSS) weten we dat cognitieve processen een rol spelen […]


Stemmen bij een medium; zelfde als stemmen bij psychose?

“Ik ben vroeger bij een medium geweest en die vertelde me dat hij zijn lichtgids hoorde zeggen dat ik later vier kinderen zou krijgen”. Misschien onthullen we later of deze voorspelling uitkwam, maar eerst richten we ons op de onderzoeksvraag: lijken de stemmen van geen-hulp-zoekende, helderhorende mediums op die van stemmenhoorders die wel hulp zoeken, in de GGZ? In de Nieuwsbriefnummer van juni 2016 heb je kunnen lezen hoe divers de verschijningsvormen van ‘stemmenhoren’ kunnen zijn. ‘Stemmen horen’ verschilt per […]


De laatste stukjes van de trauma-psychose puzzel

Er zijn veel aanwijzingen dat trauma een causale rol speelt in het ontwikkelen van psychosen, maar één voorwaarde van causaliteit was nog niet goed onderzocht: de aanwezigheid van plausibele theoretische mechanismen tussen trauma en psychose. Dat is nu wel gebeurd. Een causale (duidelijke oorzaak-gevolg) relatie tussen twee factoren is moeilijk te bewijzen. Wel is er een aantal eigenschappen van de relatie tussen twee factoren te observeren die sterk pleit voor de aanwezigheid van causaliteit. Wat de relatie tussen trauma en […]


Kindertrauma’s en PTSS in de volwassenheid

Kindertrauma’s en PTSS in de volwassenheid, wat hebben die voor invloed op de prevalentie en verschijningsvorm van psychotische stoornissen? Lees hoe de onderzoekers deze vragen onder de loep namen in een stedelijke, Afro-Amerikaanse groep mensen… De onderzoekers recruteerden in gynaecologie- en eerste hulpwachtkamers van twee algemene ziekenhuizen in de VS volwassen (>18) proefpersonen voor dit onderzoek (n=328). De deelnemers kwamen dus niet voor psychische klachten naar de gezondheidszorg, maar ze kregen toch vragen over eventueel meegemaakte trauma’s (childhood trauma questionnaire, […]


Hoe seksueel misbruik tot psychose kan leiden

In de afgelopen jaren zijn er meerdere studies geweest die aantoonden dat het meemaken van een traumatische gebeurtenis in de kindertijd samenhangt met psychose. Er is echter heel weinig bekend over mogelijke mechanismen en psychologische processen die deze associatie kunnen verklaren. Benieuwd naar hoe dit in elkaar zou kunnen zitten? Een van de verklaringsmodellen veronderstelt dat het meemaken van een traumatische ervaring in de jeugd je gevoeliger maakt voor dagelijkse stress. Zo werd eerder gevonden dat personen met een verleden […]


Socrates hoorde stemmen, SOCRATES brengt ze in kaart

De laatste 15 jaar zagen we een golf van onderzoeksliteratuur over stemmen horen (auditieve hallucinaties). Interessant is de de koerswijziging die we daarin zien. Waar stemmen horen voorheen overwegend werd gezien als een symptoom van psychose, zien we tegenwoordig stemmen horen veel meer als een verschijnsel dat bij een veelheid van stoornissen voorkomt. En zelfs gewoon in de algemene populatie blijkt voor te komen. Wat moeten we nu doen wanneer mensen vertellen dat ze stemmen horen? Wel of niet behandelen? […]


Training CGT bij Psychose en Trauma

Erkend als 50 uurs vervolgcursus VGCt is aangevraagd! © 2017 Scholing@Psy.Staring i.s.m. Stichting Cognitie en Psychose Volgende cursus in najaar 2017! Lees er meer over…. Direct aanmelden…. Download deze informatie…. CGt bij psychose Cognitieve Gedragstherapie (CGt) is niet alleen een resultaatvolle behandeling gebleken bij angst, depressie en hypochondrie, maar ook bij psychosen, schizofrenie en aanverwante co-morbiditeit. CGt beschouwt de bijzondere percepties (bijv. stemmen) zoals de cliënt die formuleert als valide. Daar wordt niet aan getwijfeld. Problemen bestaan uit onaangename gevoelens, […]


Patiënten met PTSS en psychose

Paul de Bont, een van de andere onderzoekers van de T.TIP studie, richte zich op patiënten met zowel een psychotische stoornis als PTSS. Hij vroeg zich af of deze patiëntengroep makkelijker en sneller in de dagelijkse klinische praktijk gedetecteerd kon worden, omdat de diagnose PTSS vaak gemist wordt bij mensen met psychose. Ook bekeek hij of de traumabehandeling misschien effect had op de andere, psychotische klachten. De conclusie was ten eerste dat met behulp van een screener (de Trauma Screening […]


Gevaren van traumabehandeling bij psychose

Uit verschillende studies blijkt dat behandelaren en onderzoekers psychose als belangrijkste reden zien om geen traumagerichte behandeling te bieden (zoals exposure en eye movement desensitization and reprocessing [EMDR]). Als gevolg daarvan worden mensen die last hebben van zowel psychose als een posttraumatische stress stoornis vaak niet behandeld. David van den Berg, een van de onderzoekers van de Treating Trauma In Psychosis (TTIP) studie, onderzocht samen met Berber van de Vleugel en Paul de Bont of het nu echt waar is […]


Van versplinterd verleden naar angstige toekomst?

Het lijkt allemaal zo handig en prachtig geregeld door ons brein: opgeslagen herinneringen aan gebeurtenissen die we in ons verleden meemaakten worden gebruikt om vooruit te blikken in de toekomst. Maar minder prettig wordt het als de persoon traumatische herinneringen heeft en vandaaruit de toekomst voorziet…. En nog lastiger wordt het als iemand informatieverwerkingsproblemen heeft die verhinderen dat de traumatische ervaringen netjes in een samenhangend verhaal worden opgeslagen.…. dan kan diegene later trauma-gerelateerde (retrograde) intrusies oftewel herbelevingen gaan krijgen; bekend […]


Zachte heelmeesters maken stinkende wonden bij trauma en psychose

“Trauma’s behandelen met Exposure of EMDR bij mensen met psychosen leidt tot toename van symptomen, veel stress, uitval, crises en andere narigheid. En als je Exposure of EMDR dan toepast bij deze doelgroep, dan moet je eerst heel goed stabiliseren. Echt! Ja? Zeker weten?” Uit verschillende studies blijkt dat behandelaren en onderzoekers psychose als belangrijkste exclusiecriterium zien voor het gebruik van traumagerichte behandelingen, zoals prolonged exposure (PE) en eye movement desensitization and reprocessing (EMDR). Als gevolg daarvan worden mensen die […]


Trauma in de kindertijd voorspelt geen psychose binnen mensen met een hoog risico profiel (UHR)

Trauma in de kindertijd heeft een duidelijk verband met het later ontwikkelen van psychotische stoornissen, dat weten we inmiddels zeker. Bij mensen die reeds een verhoogd risico op psychose hebben (UHR), is de extra voorspellende waarde van trauma in de kindertijd minder duidelijk. Twee studies lieten zien dat het meemaken van seksueel misbruik voorspellend was voor transitie naar psychose bij UHR patiënten (Bechdolf et al., 2010; Thompson et al., 2014). Binnen de UHR populatie is echter minder duidelijkheid over de […]